Licht, camera, actie!

Chris Raphael 

Zelfs als een filmcast al uit duizenden mensen bestaat, werken er achter de schermen nog talloze andere mensen die de productie van de conceptfase naar de bioscoop brengen, en nog verder. Een van de mensen achter de schermen is de fotograaf die filmstills maakt, ook wel de setfotograaf genoemd. 

Chris Raphael, setfotograaf met 15 jaar ervaring, legt uit: “Het is mijn taak om beelden te schieten die de film verkopen. Deze kunnen worden gebruikt in kranten, tijdschriften en zelfs voor de posters in de bioscoop of het artwork op dvd's en blu-rays.

chris-raphael-sony-alpha-6300-steve-buscemi-copyright-Sony-Pictures-Television

© Chris Raphael/Sony Pictures Television | Sony α6300 + 24-70mm f/2.8 GM | 1/640s @ f/5.0, ISO 1000

De beelden van de setfotograaf zijn van essentieel belang omdat ze van betere kwaliteit zijn dan de beelden die met (digitale) filmcamera's kunnen worden gemaakt. Hierdoor kunnen de foto's tot zeer grote formaten worden uitvergroot. Setfotografen zoals Chris maken niet alleen portretten van de filmacteurs. Hij fotografeert voornamelijk terwijl er wordt gefilmd, waarbij hij scènes vastlegt en foto's achter de schermen maakt.

Het klinkt als een droombaan, en met Chris' liefde voor film is dat het zeker, maar je moet als setfotograaf ook hard werken. Je maakt lange werkdagen, shoots zijn niet voorspelbaar en soms heb je maar een paar seconden om de gewenste foto's te maken. De 'specials' of castshoots, de meer traditionele portretfoto's van filmsterren, zijn hier een goed voorbeeld van.

 

chris-raphael-sony-alpha-7RII-actor-dressed-as-pilot-poses-for-the-camera

© Chris Raphael | Sony α7R II + 85mm f/1.8 | 1/125s @ f/5.0, ISO 1250

“Het produciebedrijf kiest een tijd waarop de meeste acteurs aan het werk zijn. We bouwen een mobiele studio zodat de acteurs na afloop van een scène foto's kunnen laten maken. Het bedrijf wil de acteurs hier niet extra voor betalen en is ook al flink wat geld kwijt aan generatoren, assistenten, de huur van lampen… Je moet dus snel goede resultaten behalen. Er staat wel druk op, maar daar houd ik van!”

Hoe werkt dat dan precies, op een set fotograferen? Hoe doet Chris zijn werk terwijl de mensen om hem heen ook allemaal aan het werk zijn? Hij vertelt: “Vaak ga ik vlak bij camera 1 staan. Dat is de beste plek. De belichting van de set is hier voornamelijk op afgestemd, dus de kern van de actie bevindt zich recht voor die camera. Dat is ook waar je hoofdzakelijk foto's van wilt maken, die beelden vatten de film samen. Of je nou een moment met een hoofdrolspeler fotografeert of een reactie vastlegt, dit is de ideale plek.”

chris-raphael-sony-alpha-7RII-brad-pitt-dressed-in-1920s-outfit

© Chris Raphael | Sony α7R II + 55mm f/1.8 ZA | 1/125s @ f/3.2, ISO 4000

Chris legt uit: “Als ik het gevoel heb dat ik de scène erop heb staan, probeer ik een ander shot te maken vanuit een andere hoek, vaak in de buurt van camera 2. Soms maak ik ook foto's achter de schermen.”

Deze vormen echter slechts zo'n 5% van wat hij doet. Toch doen er zich altijd kansen voor. “Als het geheel met kranen en lichten er mooi uitziet, neem ik wat meer afstand en maak ik een superbreed shot”, zegt Chris. “Andere keren wordt de cameraman of de boom operator van achter verlicht of zie je hoe de regisseur samen met de producenten bij de monitors staat, in opperste concentratie. Filmbedrijven zijn gek op foto's van interactie tussen de regisseur en de acteurs, maar daar moet je voorzichtig mee zijn. Dat zijn serieuze momenten, dus je mag ze niet storen.”

chris-raphael-sony-alpha-7SII-actor-threatens-a-man-with-a-gun-pointed-in-his-face

© Chris Raphael | Sony α7S II + 85mm f/1.8 | 1/160s @ f/3.2, ISO 6400

Dit brengt ons bij een van de belangrijkste dingen die een setfotograaf moet doen, zegt Chris: niet gezien of gehoord worden. Dit krijgt hij voor elkaar dankzij jaren ervaring en een beetje hulp van de α7R.

“Hoewel het goed is om naast de cameraman te gaan staan, moet de setfotograaf buiten het zicht van de acteur blijven. Het is niet handig om acteurs langs de filmcamera aan te kijken, want dat kan voor afleiding zorgen. Vaak gebruik ik in zulke gevallen het uitklapbare scherm van de camera. Zo kan ik me achter de boom operator of de camera-assistent verschuilen terwijl ik ongezien stills schiet. Ik kan mijn apparatuur ook zo instellen dat ik op afstand schiet.”

Het is ook belangrijk dat je als setfotograaf geen geluid maakt. Hierbij komt de stille sluitermodus van de α7R III goed van pas. “Vroeger gebruikten we hiervoor iets dat een 'blimp' werd genoemd”, legt Chris uit. “Dat is een grote geluidsdempende camerabehuizing. Die dingen waren echter niet ideaal, want je kon nog maar ongeveer 60% van het frame zien, de lichtbalans en de scherpstelling niet aanpassen en de camera werd er groot en zwaar van. Ik heb ze tien à twaalf jaar gebruikt, maar toen er spiegelloze camera's met stille sluiters op de markt kwamen, viel er bijna letterlijk een last van mijn schouders.”

chris-raphael-sony-alpha-7RII-2-actors-in-costume-sit-in-a-dimly-lit-barn

© Chris Raphael | Sony α7R II + 24-70mm f/2.8 GM | 1/125s @ f/2.8, ISO 800

Is het vastleggen van de productie dan de enige taak van een setfotograaf? Of kunnen fotografen zoals Chris er ook hun eigen creativiteit in kwijt? “Er is zeker ruimte voor creatieve uitingen,” zegt Chris, “hoewel het in het begin voornamelijk om documentatie draait. Zodra ik eenmaal de belangrijkste shots heb gemaakt tijdens de eerste takes, in een paar formaten zodat er variatie is, kan ik daarna meer mijn eigen ding doen.” Setfotografen krijgen echter vaak te maken met beperkingen qua licht en compositie. Chris voegt daarom wat eigens toe door bijvoorbeeld te variëren qua scherptediepte of sluitertijd, waardoor foto's opvallen tussen de filmframes.

Neem bijvoorbeeld een actiescène. “Als de acteur een slaande beweging maakt of als ik een autoachtervolging fotografeer, wil ik niet zomaar op 1/500 sec of 1/1000 sec schieten en het beeld stilzetten. Ik wil de energie in de foto stoppen, met wat vervaging in de beweging, maar wel met scherpe gezichten. Daarom zak ik naar zo'n 1/60 sec. Voor een auto die hard rijdt, doe ik hetzelfde. In plaats van het beeld stil te zetten en een statische, saaie foto te maken, laat ik liever wat beweging zien met een panningshot. Dat wordt gewoon net wat spannender.”

chris-raphael-sony-alpha-7SII-jackie-chan-kneels-by-a-building-following-an-explosion

© Chris Raphael | Sony α7S II + 24-70mm f/2.8 GM | 1/320s @ f/4.0, ISO 6400

De manier waarop Chris actiesubjecten in films benadert, komt voort uit zijn achtergrond in de sportfotografie. Daarnaast helpt zijn ervaring op het gebied van portret- en modefotografie hem bij het maken van studioportretten van acteurs. “Ik werkte voor een groot sportagentschap en mocht op een gegeven moment portretfotografen assisteren. Ik had daarvoor ook al wat fotografiewerk gedaan voor een theatergezelschap, dus toen een vriend van een vriend in Londen een film produceerde (Love and Other Disasters), raakte ik daarbij betrokken. Daarna volgden de filmklussen elkaar razendsnel op. Ik vind het geweldig, want je fotografeert echt elke keer iets anders en je werkt samen met geweldige mensen.”

Die variatie leert hem met verschillende subjecten en situaties op de filmset om te gaan, vertelt hij. “Op de set is het vaak een mix van weinig licht, beweging, portretten en landschappen. Dankzij ervaring kun je sneller schakelen en voorkom je dat je shots mist. Dat is heel belangrijk. Sommige filmbedrijven geven miljoenen uit aan hun producties en ze kunnen niet zomaar even iets opnieuw doen omdat jij op je camera stond te kijken. Je moet van tevoren weten welke sluitertijd of lens het beste werkt en klaarstaan. Geen tijd voor fouten!”

Uitgelichte producten in dit artikel 

ILCE-7RM2

α7R-II met full-frame back-illuminated beeldsensor

ILCE-7SM2

α7S II-camera met E-bevestiging en full-frame sensor

ILCE-6300

α6300-camera met E-bevestiging en APS-C-sensor

SEL2470GM

FE 24-70 mm F2.8 GM

SEL85F18

FE 85mm F1.8

SEL55F18Z

Sonnar T * FE 55 mm F 1.8 ZA

Chris Raphael
Alpha Universe

Chris Raphael

Verenigd Koninkrijk

Filmstills zijn de beste tak van fotografie waarin ik ooit heb gewerkt. Elke dag op de set is anders en het werk blijft leuk…

Profiel bekijken